RMCA publications

Haut-Katanga. Lorsque richesses économiques et pouvoirs politique forcent une identité régionale. Tome 1: cadre naturel, peuplement et politique; tome 2: bassin du cuivre: matrice et horizon

Le Haut-Katanga s'étend aux confins sud-est de la République démocratique du Congo sur 132 425 km². C'est l'une des provinces les plus richement dotées par la nature. Et l'une des plus convoitées pour ses gisements miniers. Lubumbashi, son chef-lieu, est la deuxième ville du pays et occupe à la fois des fonctions administratives, économiques et culturelles. L'étude de ses particularités se révèle déterminante pour comprendre des réalités politiques et économiques qui, hier comme aujourd'hui, agitent la RDC. Et nécessitent donc qu'on s'y attarde.
Le premier tome se penche sur l'environnement naturel, les peuplements, l'organisation politico-administrative et certaines questions d'histoire. Le lecteur y trouvera notamment des contributions relatives à la création de l'Union minière et à l'immigration des travailleurs sous la colonisation belge. Mais on y retrace surtout l'épisode de la sécession du Katanga, revisitée de l'intérieur, dont les analyses remises en perspective dépassent le cadre provincial.
Le second tome se consacre aux caractéristiques économiques et sociales de la province, avec en saillie trois thèmes fondamentaux : les villes, les campagnes et l'exploitation minière. D'où l'on examine comment les grandes problématiques sociales et économiques actuelles émergent d'un substrat historique fait de continuités et de ruptures, et comment s'est construit l'aménagement moderne de son espace.
Si à partir du Haut-Katanga, ce double ouvrage peut faire cheminer la réflexion vers une nouvelle lecture de l'histoire du pays et des mouvements politiques et économiques qui s'y expriment, son ambition sera atteinte.


***
De provincie Haut-Katanga strekt zich in het zuidoosten van de Democratische Republiek Congo uit over 132 425 km². Het is een van de provincies met het hoogste aanbod aan natuurlijke hulpbronnen en een van de meest begeerde voor zijn ertslagen. De provinciehoofdstad van Haut-Katanga is Lubumbashi, de op één na grootste stad van Congo. Het is de draaischijf van zowel administratieve, economische als culturele functies. Met deze studie van de eigenheid van deze provincie kunnen we beter de politieke en economische realiteit van de DRC vandaag begrijpen. Het is bijgevolg van essentieel belang dat we even bij dit onderzoek blijven stilstaan.
Het eerste deel gaat over het natuurlijk milieu, de bevolkingsgroepen, de politiek-administratieve organisatie en bepaalde geschiedkundige thema's. De lezer vindt er meer bepaald artikels over de oprichting van de Union minière en over de immigratie van arbeiders onder de Belgische kolonisatie. Maar het is vooral de periode van de afscheiding van Katanga die aan bod komt, uitgespit van binnenuit, waarbij de analyses – in het juiste perspectief geplaatst – het kader van de provincie overstijgen.
Het tweede deel behandelt de economische en sociale aspecten van de provincie, met als uitschieters drie fundamentele thema's: het stedelijke, het rurale en de mijnexploitatie. Rond deze thema's wordt onderzocht hoe de grote sociale en economische problematiek van vandaag een historische voedingsbodem heeft, die gekenmerkt wordt door zowel continuïteit als ruptuur. Ook wordt een beeld gegeven van de moderne ruimtelijke ordening.
Via dit tweedelig werk hoopt de auteur, met Haut-Katanga als uitgangspunt, de lezer ertoe aan te zetten de geschiedenis van het land en zijn politieke en economische veranderingen met een frisse kijk opnieuw te onderzoeken.

***
Sprawling over 132,425 km² to the borders of the south-eastern part of the Democratic Republic of the Congo, the province of Haut-Katanga brims with natural resources – among the richest in the country – and is also one of the most coveted, for its mineral deposits. Its capital Lubumbashi is the second-largest city in the DRC and lies at the heart of the province's administrative, economic, and cultural activities. A careful study of Haut-Katanga's distinctive characteristics is essential for understanding the political and economic realities that rocked the country in the past, as they still do today.
The first volume tackles the natural environment, the populations, the political and administrative organization, and some notable moments of history. It includes contributions discussing the creation of the Union minière and the migration of workers during Belgian colonization. More importantly, the volume retraces the Katanga secession as seen from the inside, with insightful analyses that go beyond the framework of the province alone.
The second volume explores the social and economic characteristics of the province, highlighting three fundamental themes: the urban, the rural, and the mining industry. Here we examine how the major social and economic issues emerge from a historical foundation characterized by continuities and breaks, and how the modern layout of its space came to be.
Through its analysis of Haut-Katanga, this two-volume work hopes to bring about a new reading of the country's history and the political and economic movements that are voiced within.