« januari 2018 »
januari
Ma Di Wo Do Vr Za Zo
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31

Activiteitenkalender

Vandaag

KMMA
Leuvensesteenweg 13
3080 Tervuren - België
Tel. (+32) 02 769 52 11
Fax (+32) 02 769 52 42

 

Nieuwe röntgenscanner voor de studie van zoölogische specimens

Dankzij de financiële steun van de Nationale Loterij, heeft de afdeling Vertebraten een nieuwe röntgenscanner verworven, zorgvuldig uitgekozen op basis van criteria zoals precisie, veiligheid, onderhoud, enz. Dit apparaat biedt de onderzoekers talrijke nieuwe mogelijkheden.

xrays-2

Gebruik binnen de systematiek

Sommige zoölogische specimens uit onze collecties werden meer dan 70 jaar geleden verzameld. Met röntgenfoto’s kunnen onderzoekers de interne anatomie van deze organismen bestuderen zonder deze kostbare specimens te moeten dissecteren, en dus te beschadigen. De anatomische eigenschappen worden immers vaak gebruikt in de systematiek. Enkele voorbeelden:
- bij kameleons bestaat er een classificatie op basis van de complexiteit van de longen;
- bij slangen wordt een classificatie gebruikt op basis van de positie van het hart;
- bij kikkers wordt de morfologie van het tongbeen en het aantal presacrale wervels gebruikt;
- bij vissen gebruikt men de aanwezigheid van het orgaan van Weber (beenvormingen rond de zwemblaas die een auditieve functie hebben).

 

Identificatie van het geslacht

Bij bepaalde organismen zijn de geslachtsorganen intern. Zo zijn de hemipenissen van mannelijke slangen inwendig en worden ze alleen tijdens de paring naar buiten gestuwd. Het is dus vaak onmogelijk om het geslacht van een slang te bepalen zonder inwendig na te gaan of er al dan niet hemipenissen of eieren aanwezig zijn. Dankzij de röntgenscanner kan het geslacht bepaald worden terwijl het specimen toch intact blijft.
 

Tellingen en afmetingen

xrays-1De röntgenscanner levert digitale bestanden op die geëxporteerd kunnen worden en met andere software bewerkt kunnen worden. Zo gebeurt het tellen van de wervels (maar ook de morfologische beschrijving van de vinnen - bij vissen) preciezer en wordt het aanzienlijk vereenvoudigd. Bepaalde afmetingen, vooral bij gebogen specimens (zoals talrijke opgerolde slangen), kunnen nauwkeuriger uitgevoerd worden. Met het apparaat zal men ook het aantal ribben kunnen tellen of bijvoorbeeld het aantal eieren dat een wijfje draagt. Men hoopt zelfs de tanden te kunnen visualiseren en te tellen, zonder de bek te beschadigen.

Technische aspecten

Het apparaat is een door MEDEX Loncin uitgewerkte combinatie van een hoge frequentie röntgengenerator en twee eenheden voor digitale captatie (een van het CMOS-type met een hoge resolutie van 48 µm). Door interpolatie van een reeks opeenvolgende beelden kan met de gespecialiseerde software een resolutie tot 16 µm verkregen worden. 

xrays-4
Nagaan wat er in de maag zit vormt geen probleem meer. Op dit beeld ziet men een kikker in de maag van een slang van het genus Crotaphopeltis. (klik om te vergroten).

 

Document acties