Rondleiding

Wist je dat het museum via ondergrondse gangen verbonden is met andere gebouwen op de site? Of dat je vanaf een balkon op de tweede verdieping een prachtig uitzicht heeft op de binnenkoer? We nemen ook een kijkje onder de ererotonde, waar een nieuwe opstelling van controversiële koloniale beelden in voorbereiding is.

Wie dat wenst, kan na het bezoek nog vrij de permanente tentoonstelling van het museum bezoeken.

Tijdens deze interactieve rondleiding ontdekken jongeren hoe kunst en propaganda samenwerkten om een koloniale droom te verkopen. Ze kruipen in de huid van onderzoekers, journalisten en factcheckers en ontrafelen stap voor stap de verborgen boodschappen in het panorama.

Wat maakt deze rondleiding uniek?

• Actieve participatie: leerlingen observeren, debatteren en factchecken in groepjes.
• Hands-on opdrachten: werken met archiefmateriaal, citaten en hedendaagse getuigenissen.
• Kritisch denken: van historische propaganda tot AI-beelden vandaag — hoe herken je manipulatie?
• Creatieve reflectie: via hedendaagse kunst en debat ontdekken jongeren de actualiteit van koloniale beeldvorming.

Na de rondleiding kunnen de jongeren vrij het museum verder verkennen, met een panoramisch uitzicht in de Krokodillenzaal — een ideale plek om even stil te staan bij wat ze gezien en besproken hebben.

Combineer educatie met beleving.
Deze rondleiding sluit perfect aan bij thema’s als geschiedenis, beeldvorming, mediawijsheid en maatschappelijke bewustwording.

Boek nu je klasbezoek en geef jongeren een unieke kans om kritisch te kijken — toen en nu.

Tijd om van perspectief te veranderen? 

Bruxelles, ma belle! Een fantastische stad om in rond te kuieren. Maar heb je je al afgevraagd wie die heroïsche mannen zijn, vereeuwigd in de vele standbeelden die  pleinen en parken sieren? Wie er betaalde voor de bouw van de fraaie paleizen en de somptueuze  monumenten? En wie er zich thuis voelt in deze stad of net onzichtbaar is? Als je hierbij stilstaat, zie je de wereld rondom je plots in een heel ander licht. Want onder het glanzende laagje vernis van pracht en praal, schuilt een beladen koloniaal verleden.

Oxfam en het AfricaMuseum nodigen je uit om je blik op de wereld te dekoloniseren en standpunten in te nemen. Daarbij is het belangrijk om systemen van onderdrukking te leren herkennen zoals institutioneel racisme, hardnekkige patriarchale structuren en de niet aflatende uitbuiting van onze planeet en haar bevolking. Deze nieuwe perspectieven kunnen een stap zijn in de richting van een meer leefbare toekomst, waarin er plaats is voor iedereen. Dit vergt evenwel moed, een open geest, dialoog en creativiteit.

Op het programma

We starten met een geleid bezoek aan de tentoonstelling ‘Het Congopanorama 1913. Koloniale illusie doorprikt’. Een tentoonstelling die onder meer toont hoe koloniale propaganda nog steeds doorleeft in onze huidige samenleving. 
Na het bezoek gaan we in gesprek met een dekoloniale activiste en staan we stil bij de verbanden tussen kolonisatie, patriarchaat en klimaat. 
Tot slot krijgen we de kans om samen met kunstenares Albertine Libert, co-curator van de tentoonstelling, een ‘dekoloniaal fresco’ te maken, een omgekeerde spiegel van het panorama uit 1913.

Doorheen de eeuwen is kunst vaak ingezet als vorm van verzet, of werd ze de lont aan het kruidvat van grote revoluties. Ook binnen de hedendaagse dekoloniale beweging fungeert kunst als katalysator voor moeilijke gesprekken en biedt ze taal voor ervaringen die moeilijk in woorden te vatten zijn.

In België hebben de omstreden standbeelden van Leopold II veel beroering veroorzaakt. Sommigen beschouwden de beschadigingen als vandalisme, anderen als de stem van het volk. Standbeelden zijn geen dode objecten; ze spreken een taal en bevestigen een norm. Honderd jaar geleden verankerden ze een dominant wereldbeeld. Vandaag wordt dat wereldbeeld in vraag gesteld — en dus ook de beelden zelf.

Tijdens deze expo onderzoeken we samen wat het beeld wél toont, maar vooral ook wat het verbergt: welke stemmen klinken er, en welke worden doodgezwegen.

Je ontdekt hoe het panorama het geweld, de uitbuiting en de verzetsbewegingen verhult, en hoe het functioneerde als een ware ‘fake news’ van zijn tijd.

Met bijdragen van kunstenaars, experts en onderzoekers confronteert de tentoonstelling deze officiële blik met de stemmen die lang werden verzwegen. Ze nodigt je uit om het koloniale beeldmateriaal te deconstrueren; om met een kritische blik te kijken, propaganda in vraag te stellen en na te denken over de impact van het kolonialisme, tot op de dag van vandaag.

Bereid je voor op een parcours dat kunst, geschiedenis en reflectie verweeft, en op een open dialoog over hoe beelden onze perceptie van de wereld vormen.

Tijdens deze expo onderzoeken we samen wat het beeld wél toont, maar vooral ook wat het verbergt: welke stemmen klinken er, en welke worden doodgezwegen.

Je ontdekt hoe het panorama het geweld, de uitbuiting en de verzetsbewegingen verhult, en hoe het functioneerde als een ware ‘fake news’ van zijn tijd.

Met bijdragen van kunstenaars, experts en onderzoekers confronteert de tentoonstelling deze officiële blik met de stemmen die lang werden verzwegen. Ze nodigt je uit om het koloniale beeldmateriaal te deconstrueren; om met een kritische blik te kijken, propaganda in vraag te stellen en na te denken over de impact van het kolonialisme, tot op de dag van vandaag.

Bereid je voor op een parcours dat kunst, geschiedenis en reflectie verweeft, en op een open dialoog over hoe beelden onze perceptie van de wereld vormen.

De tentoonstelling en het bijbehorende boek kwamen tot stand in samenwerking met het AfricaMuseum. De publieksdienst verleende toegang tot archieven, documenten, foto's en video's. Deze bronnen waren essentieel om de traditionele architectuur van Rwanda te begrijpen en te analyseren. Ze dienden ook als basis voor de illustraties die in de tentoonstelling te zien zijn.

De tekeningen in het boek zijn gemaakt op basis van afdrukken en collages van foto's uit de collecties van het museum.

Om uw ontdekking te verrijken, worden er elke maand exclusieve rondleidingen in de tentoonstelling georganiseerd. Een unieke kans om een kijkje te nemen achter de schermen van dit project en meer te leren van de kunstenaar zelf.

Sankara Mutoni is kunstenaar, architect en auteur van vier boeken over het inkleuren van tekeningen, uitgegeven door uitgeverij Eyrolles.