Mensentuin

Koloniale tentoonstellingen wereldwijd
""

De tentoonstelling Menselijke Zoo Humain  is een reizende tentoonstelling van Pascal Blanchard (ACHAC) die de vergeten geschiedenis van de mensenzoo’s onder de aandacht brengt. In Tervuren wordt deze tentoonstelling  georganiseerd naar aanleiding van de herdenking van de koloniale tentoonstelling 125 jaar geleden. Die koloniale tentoonstelling in Tervuren was onderdeel van de wereldtentoonstelling van 1897 in Brussel. Als onderdeel van de koloniale propaganda werden drie Congolese dorpen in de Tervuurse Warande nagebouwd als attractie voor de bezoekers. Twee van de 269 Congolezen die de dorpen tijdelijk moesten bevolken, stierven onderweg naar Tervuren. Zeven Congolezen,  – Ekia, Gemba, Kitukwa, Mpeia, Zao, Samba en Mibange – overleefden de kille zomer niet en liggen begraven in Tervuren.

Hoewel de tentoonstelling focust op Tervuren, wordt het fenomeen in een ruimere context geplaatst. Vanaf het begin van de 19de eeuw tot aan de Tweede Wereldoorlog werden in zowat heel Europa, maar ook in de Verenigde Staten,Japan en Congo, dit soort tentoonstellingen georganiseerd. Samen met de koloniale veroveringen wonnen ze aan populariteit. Niet enkel Afrikanen werden in deze ‘antropologische’ tentoonstellingen opgevoerd, maar volken uit alle landen die gekoloniseerd werden: Native Americans, Aboriginals, Aziaten,… Zeker vanaf 1880 neemt de populariteit in heel Europa een hoge vlucht. Waar aanvankelijk enkele individuen werden tentoongesteld, groeit het fenomeen al snel uit tot een tentoonstellingsindustrie waar groepen mensen, soms honderden, over de hele wereld tentoongesteld werden. Er kwamen exotische decors met ‘echte dorpen’. Voor de meeste westerlingen was het op dat moment het eerste contact met de ‘andere’. 

Wereldwijd bezochten meer dan 800 miljoen nieuwsgierigen de reizende mensentuinen. Ongeveer 30.000 mensen werden op die manier tentoongesteld. Velen stierven door ziekte of ontbering. Hoewel de Menselijke dierentuinen nu uit het collectieve geheugen gewist lijken, hadden deze tentoonstellingen een enorme impact en liggen ze  mee aan de oorsprong van het huidige diepgewortelde racisme wereldwijd. Van deze vergeten geschiedenis zijn nog vele sporen bewaard in de vorm van affiches, postkaarten, tekeningen en gefilmde getuigenissen die doorheen de tentoonstelling te zien zullen zijn. 

De tentoonstelling bestaat uit zes luiken en geeft een chronologisch overzicht van de geschiedenis van de menselijke zoo. Er wordt ook ingegaan op het ontstaan van het raciale denken en het huidige racisme. . Afrikaanse kunstenaars en Afrikaanse verenigingen krijgen de vrije hand om hun kijk op racisme vandaag te geven.

Project 'Muzungu Tribes' (Hang’Art) door Teddy Mazina, in samenwerking met Café Congo (te bevestigen). 
Kunstenaar Teddy Mazina onderneemt met 'Muzungu Tribes' een verkenningsmissie door middel van fotografie. In een artistieke benadering stelt hij racistische vooroordelen en onverdraagzaamheid aan de kaak. 'Muzungu Tribes' is een beschouwing over de hiërarchie van de rassen, over etnische classificatie en de representatie van mensen. 

 

 

Tijdelijke tentoonstelling

AfricaMuseum
Leuvensesteenweg 13, 3080 Tervuren