Film

BLCK MAMBA PRESENTS : CLUB SEBENE 

Blck Mamba brengt de diaspora, de clubcultuur en het Congolese erfgoed samen in een visionair muzikaal project.

Na meer dan tien jaar als dj, curator en connector binnen de Afro-elektronische scene zet Blck Mamba met Club Sebene een volgende stap als creatieve drijvende kracht binnen de Belgisch-Congolese muziekscene. Deze audiovisuele compilatie brengt een generatie Belgische en Congolese artiesten samen rond één gemeenschappelijke benadering: een hedendaagse elektronische interpretatie van sebene — de hypnotiserende, ritmische kern van de Congolese soukousmuziek. Wat hieruit voortkomt is een krachtig sonisch universum waarin traditie, diaspora, clubcultuur en identiteit samenkomen. Van experimentele elektronica tot afro-clubgeluiden: ‘Sebene To The Future’ laat zien hoe het Afrikaanse muzikale erfgoed vandaag de dag op internationale dansvloeren een nieuwe vorm krijgt. Als curator en creative director gebruikt Blck Mamba haar uitgebreide netwerk om bruggen te slaan tussen generaties, scènes en culturen.

NELSON S. LEONI : AFRICAN RHYTHMS POWER 

Tijdens een reis naar het oosten van de DRC maakt een jonge beatmaker van Afrikaanse afkomst een gedenkwaardige ontmoeting met Mababu. De woorden van deze bewaker van de mondelinge tradities en gebruiken van Congo klinken nog steeds na in zijn hoofd: „Muziek geneest! Het is het ritme dat kracht geeft...“. Dit moment wekte in hem een zoektocht naar zijn afkomst en een diepgaande verkenning van Afrikaanse ritmes. Aan de hand van fascinerende ontmoetingen en klankervaringen verkent deze documentaire de krachtige invloed van Afrikaanse muziek en de impact ervan op de oorsprong van Afro-Amerikaanse muziek en hiphop.

Nelson Shongo LÉONI is geboren in België; zijn Afrikaanse roots liggen in de regio Lodja,
in de provincie Sankuru in de Democratische Republiek Congo. Al vanaf jonge leeftijd groeide hij op in een internationale muzikale omgeving. In 2023 realiseerde deze jonge beatmaker, afgestudeerd aan de oudste filmschool van België, in het kader van zijn afstudeerproject een documentaire getiteld „ARP“ (African Rhythms Power). Deze muziekdocumentaire is geïnspireerd op een reis naar het oosten van Congo, tijdens een audiovisuele missie waarbij hij in 2022 werkzaam was bij de Panzi-Stichting van dr. Mukwege in Bukavu, in Zuid-Kivu. Een deel van het onderzoek vond vervolgens plaats bij het CAPA, op basis van de instrumenten uit de collecties
en de geluidsarchieven van het Afrikamuseum in Tervuren. Na verschillende nominaties op festivals, zoals het PAFF Panafrican Film Festival in Los Angeles in februari 2025 en het Festival International du Film Panafricain in Cannes in oktober 2025, waar hij de prijs voor „Beste korte documentaire“ ontving, was het belangrijk om dit project te presenteren en een vertoning te organiseren in het AfricaMuseum, waar het gedeeltelijk tot stand is gekomen.

RODRIGUEZ VANGAMA

Rodriguez Vangama is een gerenommeerde gitarist en bassist. Omwille van zijn talent als muzikant, arrangeur en producer wordt hij gevraagd door grote artiesten zoals Papa Wemba, Werrason, Jean Goubald, Lexxus Legal en Monik Tenday. Hij speelde in de jazzgroep J’AFROZZ en werkte samen met Pierre Vaiana en Baloji. Samen met Fabrizio Cassol nam hij de muzikale leiding van de creatie 'Coup Fatal', een productie die de wereld rondreisde en een groot succes kende. Ook zet hij zijn samenwerking met Alain Platel voort in *Requiem pour L.*, waarvoor hij de muziek mee componeerde en dirigeert.

Momenteel is hij internationaal op tournee met Ray Lema voor het project *Hommage à Franco*.

Partenaires

De bedoeling van de filmmakers

België is een land met een bevolking van tussen de 350.000 en 450.000 mensen van Sub-Sahara-Afrikaanse afkomst. Deze gemeenschap heeft een culinaire cultuur waar maar weinig Belgen echt bekend mee zijn.

Deze documentaire tracht inzicht te krijgen in de redenen achter dit gebrek aan bekendheid, maar onderzoekt ook hoe deze keuken in het dagelijks leven van ons land wordt ervaren. Het doel is om Belgen van Afrikaanse afkomst, Afro-Belgen, te ontmoeten en hun intieme band met de keukens van hun herkomst te verkennen, evenals de uitdagingen voor hun identiteit die zich voordoen in onze postkoloniale samenleving. Want men kan in België niet over Afro-food spreken zonder het koloniale verleden aan te kaarten.

Rondetafelgesprek: de wetenschap achter voedsel, identiteit en verbondenheid

Na de filmvertoning nodigen we je uit voor een rondetafelgesprek onder leiding van Sarra El Massaoudi. Onderzoekers Nicole Grégoire en Sese Kabanyegeye en culinaire experts Suzanne Badiane en Roger Dushime vertellen over voedsel als onderwerp van wetenschappelijk onderzoek en als krachtige identiteitsdrager die gemeenschappen vormgeeft en verenigt.

Meer informatie over de sprekers volgt binnenkort.

Afrikaans buffet

Na het rondetafelgesprek volgt een Afrikaans buffet in het Africafé (museumrestaurant). Reserveren is verplicht.

Een samenwerking tussen burgers en onderzoekers

Roots and Recipes, De wetenschap van voeding, identiteit en verbondenheid, is een boeiende culinaire belevenis dat op 25 en 26 september 2026 plaatsvindt in het AfricaMuseum, in het kader van de Europese Nacht van de Onderzoekers, het grootste Europese evenement rond wetenschap en onderzoek.

Ontmoet onderzoekers, culinaire experts en foodies en ontdek samen de rijke en fascinerende wereld achter Afrikaanse en diaspora keukens. Leer over de impact op onze gezondheid, hun rol in onze samenleving, en hoe voeding ons verbindt met onze roots.

Roots & Recipes wordt u aangeboden door het AfricaMuseum, The Food Bridge vzw, de KU Leuven, de Plantentuin Meise en Scivil, in samenwerking met het Burgercomité.

De hoeksteen van Roots and Recipes is het Burgercomité. Dit comité bestaat uit zes deskundigen die de Afrikaanse diasporagemeenschappen vertegenwoordigen en elk beschikken over diepgaande kennis van voedselsystemen. Met hun uiteenlopende profielen, variërend van docenten tot voedselondernemers, hebben zij een sleutelrol gespeeld bij het sturen van de besluitvormingsprocessen van het project.

Bezoek de Food Science Fair op zaterdag 26 september

Lees meer over het programma van dag twee.
 

Goma: Leven met het risico van uitbarstingen van de Nyiragongo dompelt je onder in de dagelijkse realiteit van de inwoners van Goma, een stad gebouwd op lava, geteisterd door oorlogen en aardbevingen, maar vol leven en veerkracht. Aan de hand van hun getuigenissen blikken we terug op de herinneringen aan eerdere uitbarstingen: 1977, 2002 en het plotselinge incident van 2021 dat duizenden mensen verdreef.

In deze documentaire van 30 minuten delen families hun angst voor het vluchten binnen enkele minuten, de pijn van het verlies van hun huis en dierbaren, en de immense moed die nodig is om steeds opnieuw te beginnen. De documentaire onderzoekt ook de aanhoudende uitdagingen om hun huizen te herbouwen in een landschap dat getekend is door lava. Daarnaast benadrukt deze documentaire hoe risicovoorbereiding en wetenschappelijke kennis verbonden zijn met de diepe band die inwoners met hun stad en land hebben, en hun vastberadenheid om te blijven hopen.

Met krachtige verhalen en indrukwekkende beelden is Goma: Leven met het risico van uitbarstingen van de Nyiragongo meer dan een documentaire; het is een ontroerend portret van een gemeenschap die dagelijks met risico's leeft, maar weigert hoop en toekomst op te geven.

Een documentaire geschreven en geregisseerd door Blaise Mafuko Nyandwi (UNIGOM), in samenwerking met Matthieu Kervyn (VUB), Caroline Michellier (AfricaMuseum/UCLouvain) en Benoît Smets (AfricaMuseum/VUB).
 

Trailer

Rondetafelgesprek 

Valérie Cayol

Valérie Cayol is onderzoeksdirecteur bij het CNRS in het Laboratoire Magmas et Volcans van de Universiteit Clermont Auvergne. Haar werk richt zich op de overdracht en opslag van magma, evenals op de bewegingen van de flanken van vulkanische formaties. Hiervoor maakt ze gebruik van geofysische gegevens (vervormingen waargenomen via satelliet en op de grond, seismische activiteit, gravimetrie) en numerieke simulaties. Zo draagt ze bij aan het begrip van de werking van vulkanen, zoals de Piton de la Fournaise of de Nyiragongo.

Adalbert Muhindo Syavulisembo

Adalbert Muhindo Syavulisembo is vulkanoloog, doctor in de wetenschappen aan de Université Libre de Bruxelles en docent-onderzoeker aan de Université de Goma (UNIGOM), verbonden aan het Observatoire Volcanologique de Goma (OVG) en de ULB. Zijn onderzoek richt zich op de geïntegreerde analyse van vulkanische risico's in stedelijke omgevingen, de ruimtelijk-temporele modellering van kwetsbaarheid en de toegankelijkheid van vitale hulpbronnen voor bevolkingsgroepen die blootstaan aan vulkanische risico's. Als specialist in actief vulkanisme in het gebied van de Grote Meren heeft hij bijgedragen aan talrijke internationale projecten en referentiewerken gepubliceerd over risicobeheer in Goma. Als algemeen directeur van het OVG tijdens de uitbarsting van de Nyiragongo in 2021 speelde hij een essentiële rol in de wetenschappelijke coördinatie, de communicatie van gegevens en de samenwerking met de autoriteiten. Aan de UNIGOM, waar hij universitair hoofddocent is, leidt hij toekomstige wetenschappers op en begeleidt hij onderzoek op het gebied van geowetenschappen, met een uitgesproken betrokkenheid bij kwesties als veerkracht en risicobeheer in Centraal-Afrika.

Christian Chiza Kashurha 

Christian Chiza Kashurha is doctor in de geschiedenis aan de UCLouvain, gespecialiseerd in milieukwesties en geschiedenisonderwijs. Hij geeft les aan de afdeling Geschiedenis van het Institut Supérieur Pédagogique de Bukavu (ISP-Bukavu) en is onderzoeker aan het Centre de Recherche en Droits de l'Homme et en Droit International Humanitaire (CERDHO) van de Université Catholique de Bukavu (UCB). In zijn werk hanteert hij een sociaal-antropologische en interdisciplinaire benadering om conflicten en uitdagingen op het gebied van menselijke veiligheid te analyseren. Hij levert ook een bijdrage aan de activiteiten van de Groupe d'Études sur les Conflits et la Sécurité Humaine (GEC-SH) van het ISP-Bukavu en werkt samen met verschillende onderzoekscentra in Afrika en Europa. Hij is adviseur voor verschillende Belgische ngo's op het gebied van onderwijs in wereldburgerschap en solidariteit, en sinds september 2026 is hij ook wetenschappelijk medewerker aan de UCLouvain binnen de juridische kliniek Rosa Parks.

Katrien Vanderschoot

Katrien Vanderschoot is seniorjournaliste bij de internationale dienst van VRTNWS, de nieuwszender van de nationale openbare omroep in België, gevestigd in Brussel. Als specialist in Afrika en het Verenigd Koninkrijk volgt ze sinds 1994 de politieke en sociale dynamiek in het gebied van de Grote Meren en heeft ze reportages gemaakt in meer dan dertig Afrikaanse landen. Ze volgt ook grote internationale conflicten voor de Foreign News Desk. Als voormalig correspondent in het Verenigd Koninkrijk heeft ze verslag gedaan van historische momenten zoals de Pinochet-affaire, het Brexit-referendum en de begrafenis van koningin Elizabeth. Katrien werkt voor radio, televisie en internet, produceert podcasts, modereert debatten en treedt op als spreker. Ze is auteur van Graven in Rwanda (1998) en De kinderen van de kolonie (2022).

Partners

Patrimoine belicht de discriminatie met betrekking tot haardracht waaronder de zwarte gemeenschap te lijden heeft en viert kroeshaar als symbool van een rijke identiteit en cultuur. Door middel van verweven verhalen – van vandaag en gisteren – nodigt deze film ons uit om na te denken over de impact van koloniale normen, terwijl hij tegelijkertijd de veerkracht en trots van Afro-descendenten benadrukt. De film wordt gevolgd door een kortfilm van Mesomahu over de situatie in Goma.

Programma

17.00 u: Deuren open 

18.00 u: Optredens van artiesten 

18.20 u: Voorstelling van de kortfilm Patrimoine 

18.45 u: Gesprek met de regisseuse, het filmteam en de ambassadeur van de DRC 

20.00 u: Receptie 

Foto © Nicolas Maeterlinck

De voorbije jaren was er in maatschappelijke en politieke debatten meer aandacht voor het gezamenlijke koloniale verleden van België en Congo. Er werden verschillende initiatieven genomen op het vlak van publieke ruimte, onderzoek, museumcollecties ...

In die context reisde de Belgische koning Filip in juni 2022 voor het eerst naar Congo. Hij betuigde zijn spijt voor de kolonisatie en overhandigde een kakungu-masker aan de Congolese president Félix Tshisekedi. Het is een masker van het Suku-volk uit de Congolese regio Kwango. Sinds 1954 behoort het masker tot de collectie in het AfricaMuseum. Nu staat het als langdurig bruikleen in het Musée national de la République démocratique du Congo (MNRDC).

In januari 2024 opende het AfricaMuseum de deuren van ReThinking Collections, een tentoonstelling over herkomstonderzoek van Afrikaanse objecten. De collecties in het museum werden grotendeels verworven tijdens de koloniale periode in de huidige Democratische Republiek Congo. De expo verwijst ook naar het kakungu-masker.

Samenvatting van documentaire

Na bijna 70 jaar in het Afrikamuseum is het zeldzame Kakungu-masker terug in Congo. Ondanks de feestelijke ceremonie in het Nationaal Museum blijft het masker eigendom van België, wat voor onrust zorgt bij de Congolese bevolking en de Suku-gemeenschap, waar het masker oorspronkelijk vandaan komt. De documentaire neemt je mee door de geschiedenis van het masker, van het vergeten dorp waar het ooit een traditionele rol speelde tot de koloniale erfenis die het met zich meedraagt. Het roept de vraag op of de oorspronkelijke gemeenschap niet meer betrokken moet worden. Want zonder zijn ware betekenis blijft erfgoed slechts een levenloos museumstuk. 

Deze reportage kwam tot stand met de steun van het Fonds Pascal Decroos, 11.11.11 en eight vzw.

Programma

15:00 – 15:15
Verwelkoming door moderator Katrien Vanderschoot (VRT-journaliste) en Sofie Bouillon (diensthoofd Tentoonstellingen AfricaMuseum)
Inleiding van de documentaire door Rudi Vranckx (VRT-journalist)

15:15 – 15:45
Vertoning van de documentaire (ondertitels in Nederlands en Frans)

15:45 – 16:15
Panel 1: hoe kwam de documentaire tot stand?
Uitwisseling tussen documentairemakers Don Moussa Pandzou, Job van Nieuwenhove en Adriaan De Loore

16:15 – 17:00
Panel 2: hoe omgaan met het koloniale verleden?
Uitwisseling tussen antropoloog Placide Mumbembele (professor Université Kinshasa), doctoraatsonderzoeker Lies Busselen (Katholieke Universiteit Leuven), historica en professor Gillian Mathys (Universiteit Gent) en pedagoge Mireille-Tsheusi Robert (voorzitter Bamko vzw)

17:00 – 17:30
Vragen en uitwisseling met het publiek

Samenvatting

De film reist van een klaslokaal in Oeganda naar een Belgisch treinstation, en laat zien hoe onderwijs, cultuur en instellingen onze manier van denken en handelen beïnvloeden. Centraal staan de leerlingen in de klas van geschiedenisleraar Godfrey. Hun vragen en onderzoek vormen de drijvende kracht terwijl ze koloniale denkpatronen en racistische systemen ontrafelen, uitdagen en proberen te overwinnen.

Door Godfrey's drang om "ontdekkingen" te herdefiniëren, Kalule's strijd om zijn cultuur te behouden en Billy's oproep om de gestolen rijkdom van Afrika terug te vorderen, stelt de film de vraag: kunnen we echt vooruitgaan zonder onszelf met onze eigen blinde vlekken te confronteren? BLIND SPOTS belooft een verrassende, niet-oordelende zoektocht, waarbij humor en persoonlijke verhalen worden gebruikt om het perspectief van de kijker uit te dagen.
Meer informatie, trailer en teasers: www.blindspotsfilm.com