Genezer en profeet Simon Kimbangu werd in 1921 ter dood veroordeeld omdat hij de gelijkheid tussen zwart en wit predikte, een straf omgezet in levenslange gevangenschap. Zonder beeldarchieven volgt de film kimbanguisten die vandaag nog de Passie van hun profeet naspelen, verweven met geluidsarchieven en inzichten van historici. Een road movie tussen het Congo van gisteren en het België van vandaag, over een man die gestraft werd voor het uitspreken van een vanzelfsprekendheid
Gratis mits reservering. Reserveren is binnenkort mogelijk.
Subtitle
Roots and Recipes: Europese Nacht van de Onderzoekers
Hour info
18u - 22u
Taal
Frans, Engels, Nederlandse ondertiteling
Available
On
Summary
De documentaire Roots and Plates: A Story Of Afro Food In Belgium volgt Roger Dushime, een liefhebber van de Afrikaanse keuken, op zijn zoektocht naar de keukens van Afrikaanse diaspora in België. Met Will Anderson achter de camera en Mila Jones als geluidstechnicus ontmoet Roger verschillende personen uit de Afro-gemeenschap om via de keuken inzicht te krijgen in de rijkdom van de Afro-Belgische cultuur. Deze film maakt deel uit van het Decennium van de Verenigde Naties voor mensen van Afrikaanse afkomst en onderzoekt hoe de Belgische samenleving tegen mensen van Afrikaanse afkomst aankijkt.
De bedoeling van de filmmakers
België is een land met een bevolking van tussen de 350.000 en 450.000 mensen van Sub-Sahara-Afrikaanse afkomst. Deze gemeenschap heeft een culinaire cultuur waar maar weinig Belgen echt bekend mee zijn.
Deze documentaire tracht inzicht te krijgen in de redenen achter dit gebrek aan bekendheid, maar onderzoekt ook hoe deze keuken in het dagelijks leven van ons land wordt ervaren. Het doel is om Belgen van Afrikaanse afkomst, Afro-Belgen, te ontmoeten en hun intieme band met de keukens van hun herkomst te verkennen, evenals de uitdagingen voor hun identiteit die zich voordoen in onze postkoloniale samenleving. Want men kan in België niet over Afro-food spreken zonder het koloniale verleden aan te kaarten.
Rondetafelgesprek: de wetenschap achter voedsel, identiteit en verbondenheid
Na de filmvertoning nodigen we je uit voor een rondetafelgesprek onder leiding van Sarra El Massaoudi. Onderzoekers en culinaire experts vertellen over voedsel als onderwerp van wetenschappelijk onderzoek en als krachtige identiteitsdrager die gemeenschappen vormgeeft en verenigt.
Meer informatie over de sprekers volgt binnenkort.
Afrikaans buffet
Na het rondetafelgesprek volgt een Afrikaans buffet in het Africafé (museumrestaurant). Reserveren is verplicht.
Een samenwerking tussen burgers en onderzoekers
Roots and Recipes, De wetenschap van voeding, identiteit en verbondenheid, is een boeiende culinaire belevenis dat op 25 en 26 september 2026 plaatsvindt in het AfricaMuseum, in het kader van de Europese Nacht van de Onderzoekers, het grootste Europese evenement rond wetenschap en onderzoek.
Ontmoet onderzoekers, culinaire experts en foodies en ontdek samen de rijke en fascinerende wereld achter Afrikaanse en diaspora keukens. Leer over de impact op onze gezondheid, hun rol in onze samenleving, en hoe voeding ons verbindt met onze roots.
De hoeksteen van Roots and Recipes is het Burgercomité. Dit comité bestaat uit zes deskundigen die de Afrikaanse diasporagemeenschappen vertegenwoordigen en elk beschikken over diepgaande kennis van voedselsystemen. Met hun uiteenlopende profielen, variërend van docenten tot voedselondernemers, hebben zij een sleutelrol gespeeld bij het sturen van de besluitvormingsprocessen van het project.
Bezoek de Food Science Fair op zaterdag 26 september
18:00 Deuren open 18:30 Vertoning van de documentaire *Roots and Plates: A Story Of Afro Food In Belgium*, van Will Anderson, Mila Jones en Roger Dushime (in het Frans met Nederlandse ondertitels) 19:30 Paneldiscussie in het Frans, met de filmmakers en onderzoekers, onder leiding van Sarra El Massaoudi 20:30 Afrikaans buffet
Duur
43 min.
Prijs
Het evenement is gratis, maar reserveren is verplicht. Het gratis ticket geeft geen toegang tot de tentoonstellingen, die gesloten zullen zijn. Reserveren voor het Afrikaanse buffet is verplicht en betalend; dit moet apart via de online ticketverkoop worden gedaan.
Het AfricaMuseum nodigt je uit voor de vertoning van de documentaire van Sanaz Azari.
Hoe moeten we vandaag omgaan met een museum dat meer dan een eeuw geleden werd gebouwd om koloniale propaganda te dienen? In Brussel heeft het AfricaMuseum na vijf jaar renovatie zijn deuren heropend met nieuwe tentoonstellingen. Je ziet er groepen bezoekers in gesprek met hun gids, maar ook bezoekers die vrij rondlopen. Al deze museumbezoekers geven vorm aan een plek waar, ondanks de nieuwe verhalen, het verleden niet lijkt te verdwijnen.
• 14.00 - 14.30 uur: ontvangst van het publiek • 14.30 - 15.45 uur: vertoning van de film van Sanaz Azari, Sauf le passé - O.V. met Franse ondertiteling • 16.00 - 17.00 uur: debat in aanwezigheid van regisseur Sanaz Azari en de gidsen van het AfricaMuseum, die in de film te zien zijn: Benjamin Dujardin, Yannic Lunaya Heremans, François Makanga & Béatrice Sibi
Fémiya, een feministisch en dekoloniaal comité, nodigt jou in samenwerking met het AfricaMuseum uit voor de avant-première van de documentaire Tassinon, le Vodoun au féminin sacré. Deze film is een dekoloniale kreet en een liefdeslied aan het Vodoun, waarin de spirituele kracht en de weerstand van Togolese vrouwen worden gevierd.
Documentaire in het Frans en Swahili, met Engelse ondertiteling; rondetafelgesprek in het Frans, Nederlands en Engels
Available
On
Summary
Het AfricaMuseum, in samenwerking met Vrije Universiteit Brussel (VUB), nodigt je graag uit voor de Belgische première van de documentaire Goma: Leven met het risico van uitbarstingen van de Nyiragongo.
In de stad Goma, gelegen tussen het Kivumeer en het Nationaal Park Virunga in het oosten van de Democratische Republiek Congo, wonen meer dan een miljoen mensen die leven onder de constante dreiging van een gevaarlijke buur: de vulkaan Nyiragongo, een van de meest actieve vulkanen ter wereld.
Goma: Leven met het risico van uitbarstingen van de Nyiragongo dompelt je onder in de dagelijkse realiteit van de inwoners van Goma, een stad gebouwd op lava, geteisterd door oorlogen en aardbevingen, maar vol leven en veerkracht. Aan de hand van hun getuigenissen blikken we terug op de herinneringen aan eerdere uitbarstingen: 1977, 2002 en het plotselinge incident van 2021 dat duizenden mensen verdreef.
In deze documentaire van 30 minuten delen families hun angst voor het vluchten binnen enkele minuten, de pijn van het verlies van hun huis en dierbaren, en de immense moed die nodig is om steeds opnieuw te beginnen. De documentaire onderzoekt ook de aanhoudende uitdagingen om hun huizen te herbouwen in een landschap dat getekend is door lava. Daarnaast benadrukt deze documentaire hoe risicovoorbereiding en wetenschappelijke kennis verbonden zijn met de diepe band die inwoners met hun stad en land hebben, en hun vastberadenheid om te blijven hopen.
Met krachtige verhalen en indrukwekkende beelden is Goma: Leven met het risico van uitbarstingen van de Nyiragongo meer dan een documentaire; het is een ontroerend portret van een gemeenschap die dagelijks met risico's leeft, maar weigert hoop en toekomst op te geven.
Een documentaire geschreven en geregisseerd door Blaise Mafuko Nyandwi (UNIGOM), in samenwerking met Matthieu Kervyn (VUB), Caroline Michellier (AfricaMuseum/UCLouvain) en Benoît Smets (AfricaMuseum/VUB).
Trailer
Rondetafelgesprek
Valérie Cayol
Valérie Cayol is onderzoeksdirecteur bij het CNRS in het Laboratoire Magmas et Volcans van de Universiteit Clermont Auvergne. Haar werk richt zich op de overdracht en opslag van magma, evenals op de bewegingen van de flanken van vulkanische formaties. Hiervoor maakt ze gebruik van geofysische gegevens (vervormingen waargenomen via satelliet en op de grond, seismische activiteit, gravimetrie) en numerieke simulaties. Zo draagt ze bij aan het begrip van de werking van vulkanen, zoals de Piton de la Fournaise of de Nyiragongo.
Adalbert Muhindo Syavulisembo
Adalbert Muhindo Syavulisembo is vulkanoloog, doctor in de wetenschappen aan de Université Libre de Bruxelles en docent-onderzoeker aan de Université de Goma (UNIGOM), verbonden aan het Observatoire Volcanologique de Goma (OVG) en de ULB. Zijn onderzoek richt zich op de geïntegreerde analyse van vulkanische risico's in stedelijke omgevingen, de ruimtelijk-temporele modellering van kwetsbaarheid en de toegankelijkheid van vitale hulpbronnen voor bevolkingsgroepen die blootstaan aan vulkanische risico's. Als specialist in actief vulkanisme in het gebied van de Grote Meren heeft hij bijgedragen aan talrijke internationale projecten en referentiewerken gepubliceerd over risicobeheer in Goma. Als algemeen directeur van het OVG tijdens de uitbarsting van de Nyiragongo in 2021 speelde hij een essentiële rol in de wetenschappelijke coördinatie, de communicatie van gegevens en de samenwerking met de autoriteiten. Aan de UNIGOM, waar hij universitair hoofddocent is, leidt hij toekomstige wetenschappers op en begeleidt hij onderzoek op het gebied van geowetenschappen, met een uitgesproken betrokkenheid bij kwesties als veerkracht en risicobeheer in Centraal-Afrika.
Christian Chiza Kashurha
Christian Chiza Kashurha is doctor in de geschiedenis aan de UCLouvain, gespecialiseerd in milieukwesties en geschiedenisonderwijs. Hij geeft les aan de afdeling Geschiedenis van het Institut Supérieur Pédagogique de Bukavu (ISP-Bukavu) en is onderzoeker aan het Centre de Recherche en Droits de l'Homme et en Droit International Humanitaire (CERDHO) van de Université Catholique de Bukavu (UCB). In zijn werk hanteert hij een sociaal-antropologische en interdisciplinaire benadering om conflicten en uitdagingen op het gebied van menselijke veiligheid te analyseren. Hij levert ook een bijdrage aan de activiteiten van de Groupe d'Études sur les Conflits et la Sécurité Humaine (GEC-SH) van het ISP-Bukavu en werkt samen met verschillende onderzoekscentra in Afrika en Europa. Hij is adviseur voor verschillende Belgische ngo's op het gebied van onderwijs in wereldburgerschap en solidariteit, en sinds september 2026 is hij ook wetenschappelijk medewerker aan de UCLouvain binnen de juridische kliniek Rosa Parks.
Katrien Vanderschoot
Katrien Vanderschoot is seniorjournaliste bij de internationale dienst van VRTNWS, de nieuwszender van de nationale openbare omroep in België, gevestigd in Brussel. Als specialist in Afrika en het Verenigd Koninkrijk volgt ze sinds 1994 de politieke en sociale dynamiek in het gebied van de Grote Meren en heeft ze reportages gemaakt in meer dan dertig Afrikaanse landen. Ze volgt ook grote internationale conflicten voor de Foreign News Desk. Als voormalig correspondent in het Verenigd Koninkrijk heeft ze verslag gedaan van historische momenten zoals de Pinochet-affaire, het Brexit-referendum en de begrafenis van koningin Elizabeth. Katrien werkt voor radio, televisie en internet, produceert podcasts, modereert debatten en treedt op als spreker. Ze is auteur van Graven in Rwanda (1998) en De kinderen van de kolonie (2022).
Op 11 november 1975 werd de Republiek Angola onafhankelijk. Ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van dit Centraal-Afrikaanse land en op initiatief van Nicole Kanda wordt in samenwerking met het AfricaMuseum een uitzonderlijk tweedaags evenement aangeboden rond de geschiedenis en cultuur van Angola. Op het programma staan een filmvoorstelling, conferentie, muziek en dans.
Gedurende het hele weekend kunt u een voorstelling van Angolese kunstwerken bezoeken, waaronder werken van de internationale kunstenaar Cristiano Mangovo.
Op zaterdag 22 februari 2025 stelt het AfricaMuseum met trots de avant-première voor van de kortfilm Patrimoine, geregisseerd door Blessing Maluba Ngoy.
Patrimoine belicht de discriminatie met betrekking tot haardracht waaronder de zwarte gemeenschap te lijden heeft en viert kroeshaar als symbool van een rijke identiteit en cultuur. Door middel van verweven verhalen – van vandaag en gisteren – nodigt deze film ons uit om na te denken over de impact van koloniale normen, terwijl hij tegelijkertijd de veerkracht en trots van Afro-descendenten benadrukt. De film wordt gevolgd door een kortfilm van Mesomahu over de situatie in Goma.
Programma
17.00 u: Deuren open
18.00 u: Optredens van artiesten
18.20 u: Voorstelling van de kortfilm Patrimoine
18.45 u: Gesprek met de regisseuse, het filmteam en de ambassadeur van de DRC
Eén hand voor de mond voor stilte; twee vingers als een pistool op de slaap voor geweld: dit gebaar, dat een symbool is geworden van verzet tegen onderdrukking, heeft zich verspreid als een teken van solidariteit om de oorlog in het oosten van de Democratische Republiek Congo aan de kaak te stellen.
Hour info
15:00-17:30
Taal
Nederlands en Frans (simultaanvertaling)
Available
On
Summary
In het kader van de tentoonstelling ReThinking Collections organiseert het AfricaMuseum in samenwerking met het tv-programma Vranckx & de Nomaden (VRT Canvas) de avant-première van de documentaire Kakungu. Na de vertoning volgt een uitwisseling over hoe België en Congo omgaan met hun koloniale verleden.
De voorbije jaren was er in maatschappelijke en politieke debatten meer aandacht voor het gezamenlijke koloniale verleden van België en Congo. Er werden verschillende initiatieven genomen op het vlak van publieke ruimte, onderzoek, museumcollecties ...
In die context reisde de Belgische koning Filip in juni 2022 voor het eerst naar Congo. Hij betuigde zijn spijt voor de kolonisatie en overhandigde een kakungu-masker aan de Congolese president Félix Tshisekedi. Het is een masker van het Suku-volk uit de Congolese regio Kwango. Sinds 1954 behoort het masker tot de collectie in het AfricaMuseum. Nu staat het als langdurig bruikleen in het Musée national de la République démocratique du Congo (MNRDC).
In januari 2024 opende het AfricaMuseum de deuren van ReThinking Collections, een tentoonstelling over herkomstonderzoek van Afrikaanse objecten. De collecties in het museum werden grotendeels verworven tijdens de koloniale periode in de huidige Democratische Republiek Congo. De expo verwijst ook naar het kakungu-masker.
Samenvatting van documentaire
Na bijna 70 jaar in het Afrikamuseum is het zeldzame Kakungu-masker terug in Congo. Ondanks de feestelijke ceremonie in het Nationaal Museum blijft het masker eigendom van België, wat voor onrust zorgt bij de Congolese bevolking en de Suku-gemeenschap, waar het masker oorspronkelijk vandaan komt. De documentaire neemt je mee door de geschiedenis van het masker, van het vergeten dorp waar het ooit een traditionele rol speelde tot de koloniale erfenis die het met zich meedraagt. Het roept de vraag op of de oorspronkelijke gemeenschap niet meer betrokken moet worden. Want zonder zijn ware betekenis blijft erfgoed slechts een levenloos museumstuk.
Deze reportage kwam tot stand met de steun van het Fonds Pascal Decroos, 11.11.11 en eight vzw.
Programma
15:00 – 15:15
Verwelkoming door moderator Katrien Vanderschoot (VRT-journaliste) en Sofie Bouillon (diensthoofd Tentoonstellingen AfricaMuseum)
Inleiding van de documentaire door Rudi Vranckx (VRT-journalist)
15:15 – 15:45
Vertoning van de documentaire (ondertitels in Nederlands en Frans)
15:45 – 16:15 Panel 1: hoe kwam de documentaire tot stand?
Uitwisseling tussen documentairemakers Don Moussa Pandzou, Job van Nieuwenhove en Adriaan De Loore
16:15 – 17:00 Panel 2: hoe omgaan met het koloniale verleden?
Uitwisseling tussen antropoloog Placide Mumbembele (professor Université Kinshasa), doctoraatsonderzoeker Lies Busselen (Katholieke Universiteit Leuven), historica en professor Gillian Mathys (Universiteit Gent) en pedagoge Mireille-Tsheusi Robert (voorzitter Bamko vzw)
17:00 – 17:30
Vragen en uitwisseling met het publiek
Naar aanleiding van de Onafhankelijkheidsdag van Oeganda, vertoont De Cinema in samenwerking met het AfricaMuseum en Eight vzw de nieuwe documentaire Blind Spots van Steven Janssens (België) en Godfrey Mumpe (Oeganda).
Na de vertoning modereert Reine Nkiambote (podcastmaker What’s up with Reine?)een gesprek met leraar Godfrey Mumpe (docent National Teachers College, Kampala), studenteEseosa Gevers (voorzitter Afrikaanse studentenvereniging AYO in Antwerpen) en filmmaker Steven Janssens.
Samenvatting
De film reist van een klaslokaal in Oeganda naar een Belgisch treinstation, en laat zien hoe onderwijs, cultuur en instellingen onze manier van denken en handelen beïnvloeden. Centraal staan de leerlingen in de klas van geschiedenisleraar Godfrey. Hun vragen en onderzoek vormen de drijvende kracht terwijl ze koloniale denkpatronen en racistische systemen ontrafelen, uitdagen en proberen te overwinnen.
Door Godfrey's drang om "ontdekkingen" te herdefiniëren, Kalule's strijd om zijn cultuur te behouden en Billy's oproep om de gestolen rijkdom van Afrika terug te vorderen, stelt de film de vraag: kunnen we echt vooruitgaan zonder onszelf met onze eigen blinde vlekken te confronteren? BLIND SPOTS belooft een verrassende, niet-oordelende zoektocht, waarbij humor en persoonlijke verhalen worden gebruikt om het perspectief van de kijker uit te dagen. Meer informatie, trailer en teasers: www.blindspotsfilm.com
In het kader van de tentoonstelling ReThinking Collections organiseert het AfricaMuseum in samenwerking met DOXY FIXY de Belgische première van de documentaire The Story of Ne Kuko van regisseur Festus Toll. Na de vertoning volgt een uitwisseling over herkomstonderzoek en restitutie.
In januari 2024 opende het AfricaMuseum de deuren van ReThinking Collections, een tijdelijke tentoonstelling over herkomstonderzoek. De collecties in het AfricaMuseum werden grotendeels verworven tijdens de koloniale periode in de huidige Democratische Republiek Congo. Het nkisi nkonde object van chef Ne Kuko werd door een Belg gestolen in 1878 en maakt deelt uit van de museumcollectie in Tervuren sinds 1912.
Herkomstonderzoek en restitutie krijgen steeds meer aandacht in maatschappelijke en politieke debatten. Maar hoe kunnen we de oorsprong van Afrikaanse cultuurobjecten in Europese musea achterhalen? En wat is de toekomst van deze objecten binnen en buiten de muren van musea?
Programma
15:00 – 15:15 Verwelkoming door moderator Maria Bemba (journaliste) en directeur-generaal Bart Ouvry (AfricaMuseum)
Inleiding van de documentaire door filmmaker Festus Toll
15:15 – 15:45 Vertoning van de documentaire The Story of Ne Kuko
15:45 – 16:30 Uitwisseling tussen professor Placide Mumbembele (Université de Kinshasa), kunsthistorica en activiste Anne Wetsi Mpoma (Wetsi Gallery) en historicus en onderzoeker Maarten Couttenier (AfricaMuseum)
16:30 – 17:00 Vragen en uitwisseling met het publiek
17:00 – 17:30 Receptie
Synopsis van de documentaire
Het Afrika Museum in Berg en Dal binnenwandelen om de deur weer uit te lopen met een tentoonstellingsobject onder je arm. Volgens de politie is dat diefstal, volgens de Pan-Afrikaanse activist Mwazulu Diyabanza is het een kwestie van ophalen wat tijdens de koloniale overheersing uit Congo is geroofd om het weer terug te brengen naar waar het vandaan kwam.
In deze opvallend vormgegeven, met archiefmateriaal verrijkte documentaire worden verschillende aspecten van koloniale roofkunst belicht aan de hand van de geschiedenis van Ne Kuko, een chef in het Congolese Boma, die rond 1878 ten prooi viel aan een Belgische avonturier op handelsexpeditie.
Een kalme voice-over vertelt hoe Ne Kuko niet alleen grond afhandig werd gemaakt, maar ook zijn nkisi. De diefstal van dit object waaraan spirituele krachten worden toegeschreven, betekende niet alleen identiteitsverlies voor Ne Kuko, het sloeg ook de lokale gemeenschap werkelijk uit het lood. Anderhalve eeuw later wacht de nkisi nog altijd op een terugkeer naar Boma.
