Lezing

Subtitle
Diversité et mesures de conservation
Hour info
12.30 - 13.30 u
Taal
In het Frans
Available
On
Summary

MuseumTalks

Dr. Emmanuel Abwe

Het Kundelungu Nationaal Park, gelegen in het zuiden van de DR Congo, herbergt een grote diversiteit aan aquatische habitats. Sinds de oprichting ervan in 1970-1975 werd de vissendiversiteit nooit in detail bestudeerd. In deze MuseumTalk bespreken we de diversiteit en verspreiding van de vissen in en rond het park, evenals de antropogene bedreigingen voor hen. De bijna 5 jaar lange inventarisatie heeft een diversiteit van 96 vissoorten aan het licht gebracht, waarvan er 38 (±40%) enkel bekend zijn uit het park en zijn omgeving. Helaas wordt deze visdiversiteit bedreigd door talrijke antropogene activiteiten, waaronder overbevissing, het gebruik van destructieve vistechnieken, en de aantasting van habitats, o. a. door vervuiling (mijnbouw en landbouw) en ontbossing langs rivieroevers.

""

Over de spreker

Dr. Emmanuel Abwe is docent en onderzoeker aan de Universiteit van Lubumbashi in de DR Congo. Hij behaalde een doctoraat in de wetenschap op het thema van de visdiversiteit en het behoud ervan in het Kundelungu National Park. Hij promoveerde aan de KU Leuven in 2022, in samenwerking met het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika (KMMA) en de SNSB-Bavarian State Collection Zoology (München, Duitsland). Hij is ook medewerker van het KMMA in het MbiSa Congo II project. Zijn onderzoek spitst zich toe op de diversiteit, ecologie en bescherming van de zoetwatervissen van het Boven-Congobekken.


MuseumTalks

Elke maand afspraak met experten, onderzoekers en kunstenaars voor lezingen of boeiende debatten.

> Alle MuseumTalks

 

Place

Online

Duur
Ongeveer 1 uur
Prijs

Gratis, maar inschrijven is verplicht

Subtitle
Learning from multiple ways of knowing
Hour info
12.30 - 13.30 u
Taal
In het Engels
Available
On
Summary

MuseumTalks

Anywar Godwin, Njabulo Chipangura & Mercy Gloria Ashepet

De huidige onderwijssystemen en academische instituten hebben grotendeels uitsluitend academische modellen voor het beschrijven van de 'natuur' verspreid. Maar kunnen en moeten we niet spreken van meerdere manieren om de 'natuur' te leren kennen en ermee te leven? In deze MuseumTalk kijken we met een ruimere blik naar de 'natuur', voorbij de dominante academische modellen die maar al te vaak plaatselijke kennissystemen negeren en marginaliseren.

Gezien de voortdurende uitdagingen waarmee we vandaag worden geconfronteerd, is het misschien tijd om academische kennis te vervlechten met andere kennissystemen, om een inclusief verhaal van de natuur te (co-)creëren.

""

Foto Mokhamad Edliadi/CIFOR

 

Over de sprekers

Dr. Anywar Godwin is onderzoeker, academicus, ondernemer en auteur. Hij behaalde een doctoraat aan het Fraunhofer Instituut voor Celtherapie & Immunologie in Leipzig, de Universiteit van Leipzig en Makerere University, Kampala. Hij doceert momenteel aan het Departement Plantenwetenschappen, Microbiologie & Biotechnologie van de Makerere Universiteit, Oeganda. Zijn onderzoeksinteresses liggen op het gebied van de ontwikkeling van natuurlijke producten, farmacognosie, etnobotanie, etnofarmacologie en traditionele kennis.

 

Dr. Njabulo Chipangura behaalde een doctoraat in de antropologie aan de Universiteit van de Witwatersrand, Johannesburg, Zuid-Afrika. Hij werkt momenteel aan het University of Manchester Museum als curator van levende Culturen en is verantwoordelijk voor meer dan 20.000 objecten uit Afrika, Azië, Oceanië en Noord- en Zuid-Amerika. Hij is geïnteresseerd in de empirische manieren waarop de museumpraktijk in Afrika kan worden gedekoloniseerd via epistemische en esthetische ongehoorzaamheid door eerdere manieren van kennisproductie in collectiepraktijken en tentoonstellingen ongedaan te maken. Zo heeft hij onderzoek gedaan naar hoe nationale musea in Afrika koloniale vormen van kennis blijven reproduceren en naar wat het betekent om de museumpraktijk te dekoloniseren.

 

De MuseumTalk zal worden gepresenteerd door Mercy Gloria Ashepet. Mercy voert momenteel een doctoraatsonderzoek uit in het AfricaMuseum, waarin ze het potentieel van 'citizen science' in Oeganda onderzoekt. Ze is ook medefacilitator van de Decolonise Nature challenge van het Transdisciplinary Insights Honours Programme aan de KU Leuven.


MuseumTalks

Elke maand afspraak met experten, onderzoekers en kunstenaars voor lezingen of boeiende debatten.

> Alle MuseumTalks

 

Place

Online

Duur
Ongeveer 1 uur
Prijs

Gratis, maar inschrijven is verplicht

Subtitle
Boekvoorstelling met Sarah Van Beurden
Hour info
13u
Taal
in het Frans
slideshow_agenda_thumbnail
""
Available
On
Summary

MuseumTalks

Sarah Van Beurden & Anne Wetsi Mpoma

Welke geschiedenis verbindt het Institut des Musées nationaux du Zaïre/Congo en het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika in België? En hoe speelde de studie en het tentoonstellen van Afrikaanse kunst een rol in de constructie van culturele identiteit en politieke legitimiteit in de late koloniale en post-koloniale periode in Congo?  In Congo en vitrine onderzoekt historica Sarah Van Beurden hoe de dynamieken van de dekolonisatie zich vertaalden in de museumwereld en in internationaal erfgoedbeleid. Ze belicht daarbij de lange geschiedenis van de debatten over restitutie.

 

 

In deze MuseumTalk stelt Sarah Van Beurden haar boek voor, dat een opmerkelijke bijdrage vormt aan het huidige debat rond de dekolonisering van musea, restitutie en het cultuurbeleid voor en na de onafhankelijkheid van de Democratische Republiek Congo. De MuseumTalk wordt geleid door Anne Wetsi Mpoma.

 

Over de sprekers

  • Sarah Van Beurden behaalde een licentiaatsdiploma in de geschiedenis aan de KU Leuven. Ze behaalde nadien haar doctoraat in de geschiedenis aan de University of Pennsylvania en is nu associate professor geschiedenis en African Studies aan de Ohio State University. Ze is lid van de expertgroep van de bijzondere Kamercommissie die zich buigt over het koloniaal verleden.
  • Anne Wetsi Mpoma is kunsthistorica, onafhankelijk curator en dekoloniaal denker. In oktober 2019 richtte ze de Wetsi Art Gallery op. Deze ruimte heeft als startpunt de gebrekkige zichtbaarheid van bepaalde categorieën kunstenaars, en is geheel gewijd aan de herwaardering van artistieke producties van de Afrikaanse diaspora in brede zin. Van 2014 tot 2017 maakte ze deel uit van de groep experts uit de Afrikaanse diaspora die het AfricaMuseum raadpleegde voor de selectie van objecten voor de nieuwe permanente tentoonstelling. Zij is ook lid van de expertengroep die het eerste verslag heeft opgesteld van de federale parlementaire commissie belast met het onderzoek naar het Belgische koloniale verleden.

 


MuseumTalks

Elke maand afspraak met experten, onderzoekers en kunstenaars voor lezingen of boeiende debatten.

> Alle MuseumTalks

 

Place

online

Duur
ongeveer 2 uur
Prijs

Gratis, maar inschrijven is verplicht.

Subtitle
Een dialoog over infrastructuur en mobiliteit in Afrika
Hour info
9u30- 19u00
Taal
Het evenement zal grotendeels in het Engels worden gehouden met enkele interventies in het Frans.
Available
On
""

De bouw van spoorweglijnen door het hele Afrikaanse continent bestuderen is cruciaal om de logica te begrijpen achter de kolonisatie van het land, de uitbuiting van de mensen, de winning van natuurlijke rijkdommen en het vervoer van goederen uit en naar de metropolen. De ontwikkeling van het moderne vervoer bij uitstek op het einde van de 19de eeuw in Afrika had een blijvende impact op het landschap, maar ook op de stadsplanning, en speelt vandaag nog altijd een rol in de mobiliteit van mensen, goederen en ideeën

 

AfricaMuseum Dag met casestudies en workshops - Bekijk het volledige programma

 

Gedurende een dag met lezingen zullen onderzoekers en kunstenaars door hun bijdragen een alternatieve kijk bieden op het spoorvervoer in Afrika, door de diverse verhalen die eraan zijn verbonden met elkaar te vergelijken vanuit een postkoloniaal en transnationaal perspectief. Al die narratieven moeten worden onderzocht om de schaal en complexiteit van zo een onderneming en haar menselijke, geografische, stedenbouwkundige, politieke en sociale gevolgen te kunnen begrijpen. De bijdragen zullen niet enkel op het verleden focussen, maar ook de balans opmaken van het heden en de toekomst van die spoorlijnen — sommige nog in gebruik, andere verwaarloosd, nog andere worden momenteel gerenoveerd — en van de spoorweginfrastructuur.

In de weken die aan de conferentie voorafgaan zal kunstenaar Alexandre Kyungu Mwilambwe in residentie zijn in Wiels (Brussel) en kunstenaar Arnaud Makalou in het AfricaMuseum (Tervuren). Tijdens de conferentie zullen deze kunstenaars hun standpunten delen en de invloed van de spoorwegen in hun werk toelichten. Curator Anne Wetsi Mpoma ontwikkelt en volgt de artistieke interventies op. Door in dialoog te gaan over hun onderzoek zullen kunstenaars en onderzoekers nieuwe benaderingen stimuleren voor dit belangrijke aspect van de geschiedenis. Een work-in-progress tentoonstelling — het werk van professor Johan Lagae, doctoraatsstudent Robby Fivez en hun studenten van de Vakgroep Architectuur en Stedenbouw van de UGent — zal een nieuwe cartografische lezing van verschillende soorten mobiliteit laten zien, op basis van vijf spoorweglijnen door het Afrikaanse continent heen.

 

Johan Lagae is Hoogleraar architectuurgeschiedenis aan de Universiteit Gent, waar hij in 2002 een doctoraat behaalde. Zijn onderzoek focust vooral op koloniale en postkoloniale architectuur en stedelijkheid in Centraal-Afrika, en daarnaast publiceerde hij ook over koloniaal bouwpatrimonium en koloniale fotografie. In 2007 was hij chercheur invité aan het Institut National de l’Histoire de l’Art te Parijs, en recent nog fellow van het Institut des Études Avancées in dezelfde stad. Hij is samensteller van twee boeken over stad en architectuur in Kinshasa, en was als curator betrokken bij talloze Congo en Afrika gerelateerde tentoonstellingen, van Het geheugen van Congo. De koloniale tijd (2005), en Congo belge (en images) (i.s.m. Magnum fotograaf Carl De Keyzer, 2010), tot, meer recent, A chacun sa maison. Housing in the Belgian Congo 1945-1960 (Brussels, 2018).

Robby Fivez studeerde in 2015 af als ingenieur-architect. Sinds de herfst van 2015 werkt hij als doctoraatsonderzoeker aan de Universiteit Gent, eerst in het kader van het door het FWO gefinancierde project Tout le Congo est un Chantier en nu als onderzoeks- en onderwijsassistent. In zijn huidige onderzoek confronteert hij de domeinen bouwgeschiedenis en koloniale geschiedenis, en probeert hij inzicht te krijgen in de materiële processen achter de productie van de gebouwde koloniale omgeving. Momenteel schrijft hij zijn doctoraatsthesis met als werktitel ‘A Concrete State. Building Ambitions in the (Belgian) Congo, 1908-1964’. Als zijtak van zijn onderzoek begon hij de transformatie van het landschap langs de spoorweglijn Matadi-Kinshasa te onderzoeken. Robby nam deel aan internationale congressen en workshops en publiceerde researchpapers en artikelen, onder andere in de Architecture Beyond Europe Journal en de Journal of Landscape Architecture.

Anne Wetsi Mpoma is kunsthistoricus, curator, auteur en eigenaar van een galerie. Ze stelt oplossingen voor om de kunsten en de verbeelding te deconstrueren en opnieuw uit te vinden voor een inclusievere samenleving. Ze is de directeur en oprichter van de Wetsi Art Gallery (2019, vzw Nouveau Système Artistique), een interdependente ruimte die bruggen bouwt met diverse, vooral institutionele doelgroepen, door het werk te laten zien van kunstenaars die gemarginaliseerd zijn door hun ‘ras’, gender, seksuele voorkeur, etnische afkomst en/of ‘beperking’. In haar essay ‘Resisting in the arts and culture in a postcolonial context’ (in Being Imposed Upon, 2020) analyseert ze de machtsrelaties tussen Belgische vrouwelijke kunstenaars van Afrikaanse origine die in de marge werken en de dominante-machthebbers op de hedendaagse kunstscene. Het tentoonstellingsproject Through her (True her) behandelt hetzelfde thema en brengt werken van die gemarginaliseerde kunstenaars in dialoog met werken die zijn opgenomen in het Gentse Stedelijk Museum voor Actuele Kunst (S.M.A.K.), op basis van de research van Pascale Obolo, co-curator van het project. Momenteel werkt ze als expert mee aan het opstellen van een eerste rapport dat een leidraad moet zijn voor de leden van de Kamer van Volksvertegenwoordigers die deel uitmaken van de commissie die het koloniale verleden van België en de huidige gevolgen daarvan onderzoekt.

 

 

 

 

 

 

 

 

Een productie van: UGent, AfricaMuseum and EUROPALIA Arts Festival with the support of Wiels and Bistro Tembo.

 

Alternative date info
Hybride event (live & online)
Place

AfricaMuseum
Leuvensesteenweg 13
3080 Tervuren

Prijs

€ 10 (inclusief lunch, koffiepauze en drankje)

Info

Hour info
19u30
Taal
in het Frans
Available
On
Summary

Modi Ntambwe en Tracy Tansia

Moderator: Reine Nkiambote

""

Tot 6 maart 2022 loopt in het AfricaMuseum de expo Mensentuin. Koloniale tentoonstellingen wereldwijd. De expo toont beelden van zwarte vrouwen en vertelt het tragisch verhaal van de Zuid-Afrikaanse Saartjie Baartman, ook wel Hottentot Venus of zwarte venus genoemd. In deze MuseumTalk laten zwarte vrouwen hun stem horen. Wat is de erfenis van het verhaal van Baartman? Hoe creëren zwarte vrouwen een dekoloniale beeldvorming? En wat is het belang van rolmodellen zoals Beyoncé?


Op woensdag 23 februari 2022 om 19u30 gaat podcastmaker en moderator Reine Nkiambote in gesprek met Modi Ntambwe en Tracy Tansia. Ntambwe is gemeenschapswerker, journaliste en sociaal ondernemer. Ze schreef over feminisme in het boek Being Imposed Upon, een collectie van reflecties over vrouw- én zwart-zijn in België. Politicologe en schrijver Tansia droeg bij aan Afrolit: moderne literatuur uit de Afrikaanse diaspora.

 


 

In het kader van de tentoonstelling Mensentuin. Koloniale tentoonstellingen wereldwijd biedt het AfricaMuseum gesprekken aan over de expo, (de)kolonisatie en (anti)racisme.

> Programma van de MuseumTalks

Place

online

Duur
ongeveer 2 uur
Prijs

gratis maar inschrijven is noodzakelijk

Hour info
19u30
Taal
in het Nederlands
Available
On
Summary

Beloy Beloy, Nadège Bibo-Tansia, Stijn van Bever

Moderator: Jeroen Scheerder

""

Tot 6 maart 2022 loopt in het AfricaMuseum de expo Mensentuin. Koloniale tentoonstellingen wereldwijd. De expo heeft bijzondere aandacht voor hedendaags racisme in de Belgische samenleving. Deze MuseumTalk gaat dieper in op racisme en voetbal. Waarom is racisme zo’n probleem in het (Belgisch) voetbal? Welke stappen heeft de Pro League ondernomen om racisme te bestrijden? Met welke inzichten kan een nieuwe generatie voetballers en fans aan de slag voor een racismevrije sport ?

Op woensdag 9 februari 2022 om 19u30 buigt professor Jeroen Scheerder (KULeuven) zich over deze vragen samen met Beloy  Beloy, auteur en ex-voetballer, Nadège Bibo-Tansia, actrice in de reeks ‘Panna’ over voetballende meisjes, en Stijn van Bever, woordvoerder van de Pro League.


In het kader van de tentoonstelling Mensentuin. Koloniale tentoonstellingen wereldwijd biedt het AfricaMuseum gesprekken aan over de expo, (de)kolonisatie en (anti)racisme.

> Programma van de MuseumTalks

Duur
ongeveer 2 uur
Prijs

Gratis maar inschrijven is verplicht.

Subtitle
Gevolgd door een discussie
Hour info
15 u
Taal
In het Frans (film met Engelse ondertiteling)
Available
On
Summary

Met Francis Dujardin & Georgine Dibua

Ter gelegenheid van de tentoonstelling 'Mensentuin. Koloniale tentoonstellingen wereldwijd', organiseert het AfricaMuseum op zaterdag 19 februari 2022 om 15u een vertoning van de documentaire 'Boma-Tervuren, le voyage' (54 min., 1999, Franse versie, Engelse ondertiteling), gerealiseerd door Francis Dujardin.

Na de vertoning kan het publiek vragen stellen aan de regisseur en Georgine Dibua, coördinator van Bakushinta.

""

Het buitengewone en tragische verhaal van 267 Congolezen die in 1897 naar de Wereldtentoonstelling in Brussel werden gebracht, een reis van vier maanden naar België om te worden tentoongesteld voor een miljoen bezoekers. De verpletterende blik van de ‘blanken’ en de kou; voor velen ziekte en dood... De doden, die in allerijl in een massagraf werden gegooid, veroorzaakten een enorme controverse in de Belgische samenleving. Een buitenproportioneel maar noodzakelijk project in de ogen van de eerste kolonisatoren die de verre wilden wilden domesticeren... Honderd jaar later keren enkele Congolese landgenoten terug naar de plaats van herinnering en ondervragen de ‘blanken’ van vandaag over de ongelooflijke geschiedenis van deze ‘mensenzoo’. Ze voeren het ritueel van ‘terugkeren naar het land’ uit als een manier om een wonde te herstellen die te zwaar is... Een film die een eeuw van stereotype percepties over Afrikanen doet herleven, met een bijna spookachtige vraag: ‘Wat is er vandaag veranderd?’.


In het kader van de tentoonstelling Mensentuin. Koloniale tentoonstellingen wereldwijd biedt het AfricaMuseum gesprekken aan over de expo, (de)kolonisatie en (anti)racisme.

> Programma van de MuseumTalks

Place

Auditorium, niveau -1 van het onthaalpaviljoen (gebouw A op het plan).

Duur
2 u
Prijs

- enkel de film: gratis
- film + bezoek aan de expo Mensentuin. Koloniale tentoonstellingen wereldwijd: 4€ (i.p.v. 10€)

Info

Inschrijven is verplicht.
Een Covid Safe Ticket moet worden voorgelegd en het dragen van een mondmasker is verplicht.

Hour info
19.30u
Taal
In het Frans
Available
On
Summary

Nanette Snoep, Gillian Mathys & Anne Wetsi Mpoma

Moderator: David Van Reybrouck

""

Tot 6 maart 2022 loopt in het AfricaMuseum de expo Mensentuin. Koloniale tentoonstellingen wereldwijd. Meerdere Europese landen voeren een debat over kolonisatie en dekolonisatie. Naar aanleiding van de Black Lives Matter-manifestaties richtte België in 2020 een parlementaire commissie ‘koloniaal verleden’ op, of ook wel de ‘Congocommissie’ genoemd. Een jaar later bracht een groep van tien experten een eerste rapport uit.

Wat zijn enkele opmerkelijke conclusies van het expertenrapport? Hoe kunnen vroegere koloniale machten een herstelbeleid uitwerken? Welke plaats moeten Afrikaanse landen en diaspora innemen in de zoektocht naar historische waarheden en herstel(betalingen)?

Op woensdag 19 januari 2022 gaat schrijver David Van Reybrouck (Congo. Een geschiedenis) in gesprek met Nanette Snoep (directeur Rautenstrauch-Joest-Museum in Duitsland), historica Gillian Mathys (Universiteit Gent) en kunsthistorica Anne Wetsi Mpoma (Wetsi Art Gallery). Mathys en Wetsi zijn lid van de expertengroep van de parlementaire commissie in België.


In het kader van de tentoonstelling Mensentuin. Koloniale tentoonstellingen wereldwijd biedt het AfricaMuseum gesprekken aan over de expo, (de)kolonisatie en (anti)racisme.

> Programma van de MuseumTalks

Duur
Ongeveer 1u30
Prijs

Gratis maar inschrijven is verplicht.

Hour info
19.30u
Taal
In het Nederlands
Available
On
Summary

Omar Ba, Amina Odofin, Priscilla Keuppens - Naima Charkaoui

Moderator: Salomé Ysebaert

""

Tot 6 maart 2022 loopt in het AfricaMuseum de expo Mensentuin. Koloniale tentoonstellingen wereldwijd. De expo heeft bijzondere aandacht voor de band tussen kolonialisme en racisme. De opvoering van Afrikanen in mensentuinen was een racistisch fenomeen dat ook in verschillende Belgische steden plaatsvond. Maar hoe zit het met hedendaags racisme in België? Waarom is een politiek actieplan tegen racisme belangrijk? En hoe kunnen burgers de antiracismestrijd steunen?

Op woensdag 2 februari 2022 organiseert het museum een gesprek met diversiteitsconsulent Omar Ba, Europese projectmedewerker Amina Odofin (LEVL) en Priscilla Keuppens, jongerenadviseur bij de Vlaamse Jeugdraad. De avond start met een inleiding door auteur Naima Charkaoui over racisme, wonden en veerkracht. Moderator is Salomé Ysebaert (AfricaMuseum).

Op zaterdag 29 januari 2022 signeert Naima Ckarkaoui haar boek Racisme: over wonden en veerkracht in het museum.


In het kader van de tentoonstelling Mensentuin. Koloniale tentoonstellingen wereldwijd biedt het AfricaMuseum gesprekken aan over de expo, (de)kolonisatie en (anti)racisme.

> Programma van de MuseumTalks

Duur
Ongeveer 2 uur
Prijs

Gratis maar inschrijven is verplicht.

Subtitle
2 maart 2022 - 19u30
slideshow_agenda_thumbnail
""
Available
On

 

 

 

 

Enkel beschikbaar in het Frans.